رزماری یک گیاه درمانی بالقوه در مهار افزایش وزن
یک گیاه درمانی بالقوه در مهار افزایش وزن

رزماری گیاهی از خانواده Lamiaceae غنی از فیتوکمیکال‌های فنولی است که اثرات قابل توجه آنتی اکسیدانی، ضدالتهاب، کاهنده قند خون، کاهنده لیپید خون، کاهنده فشار خون، ضد آترواسکلروزیس (تصلب شریان‌ها یا سخت شدن دیواره سرخرگ‌ها)، ضد ترمبوز (ضد تشکیل لخته خون در داخل رگ)، محافظت کبدی و کاهنده کلسترول را دارند.

سندرم متابولیک یعنی مجموعه‌ای از فاکتورهای خطرزای کاردیومتابولیکی مانند قند خون بالا، دیس‌لپیدمی (افزایش غیر معمول کلسترول یا چربی در خون)، التهاب، چاقی شکمی، اختلال در انعقاد خون و فشار خون بالا که خطر دیابت شیرین و بیماری قلبی – عروقی را بالا می برند.

آنالیز ترکیب شیمیایی عصاره‌های مختلف رزماری نشان داد که مهمترین اجزاء فعال دارویی آن دی‌ترپن‌ها و تری‌ترپن‌های فنولی و فنولیک اسیدهایی مانند کارنوسیک اسید (CA)، کارنوسول، رزمانول، اورسولیک اسید، بتولینیک اسید و رزمارینیک اسید (RA) هستند. در مطالعه‌ای مشاهده شد درمان با ۵۰۰ (میلی‌گرم بر کیلوگرم) از عصاره آبی استاندارد رزماری حاوی کارنوسیک اسید (CA) در غلظت ۲۰ درصد در موش‌های دارای رژیم غذایی با چربی بالا، به طور قابل توجهی افزایش وزن و سطوح کلسترول را به واسطه افزایش دفع چربی و انرژی از طریق مدفوع، مهار فعالیت آنزیم لیپاز پانکراس و فعالسازی”گیرنده‌های فعال‌کننده تکثیر پروکسی‌زوم‌های گاما” (PPAR-γ، در غلظت ۳۰ میکروگرم بر میلی لیتر عصاره رزماری) کاهش داد اما بر مصرف غذا یا انرژی اثری نداشت.

پنل افزودنی‌های مواد‌غذاییِ سازمان ایمنی غذا اتحادیه اروپا (EFSA) میزان مصرف (کارنوسول + کارنوسیک اسید) در بزرگسالان و کودکان پیش از سن مدرسه (۵/۴-۵/۱ سال) را، به ترتیب (mpk) 04/0 و ۱۱/۰ تخمین زده است.

بنابراین، در این مطالعه مقدار رژیمی نرمال کارنوسیک اسید به عنوان دوز دارویی عصاره رزماری در نظر گرفته شده است. براساس مطالعه دیگر در سال ۲۰۱۲، مصرف رژیم غذایی حاوی عصاره اتانولی رزماری غنی از کارنوسیک اسید (۴۰ درصد) باعث تعدیل لیپیدهای سرم، افزایش وزن مدفوع و کاهش وزن‌گیری در رت‌های ماده چاق شد. این اثرات با مهار فعالیت لیپاز در معده و کاهش جذب چربی، اصلاح ترکیب میکروبیوتا و کاهش در فعالیت بتا-گلوکوزیداز در سکوم در هر دو گروه حیوانات لاغر و چاق همراه بودند.